Puzzeltools
Vigenèrecijfer
Typ je bericht en het sleutelwoord: de tool past het vigenèrevierkant letter voor letter toe. Om te ontcijferen heb je hetzelfde sleutelwoord nodig als bij het versleutelen.
Hoe werkt het vigenèrecijfer?
Het is een caesarcijfer waarvan de verschuiving bij elke letter verandert. Schrijf het sleutelwoord onder het bericht en herhaal het zo vaak als nodig. Elke letter van de sleutel geeft de verschuiving voor de letter erboven: A schuift 0 op, B 1, C 2… tot Z, die 25 opschuift.
Om te ontcijferen schuif je elke letter terug met de verschuiving van zijn sleutelletter. Spaties en leestekens blijven staan en gebruiken geen sleutelletter.
Voorbeeld
Bericht: „ATTACK AT DAWN” (Engels voor „aanval bij dageraad”). Sleutelwoord: LEMON. Zet L, E, M, O, N, L, E… onder het bericht en verschuif: A + L geeft L, T + E geeft X, T + M geeft F, enzovoort. Resultaat: „LXFOPV EF RNHR”.
Een beetje geschiedenis
Voor het eerst beschreven door Giovan Battista Bellaso in 1553 en later toegeschreven aan Blaise de Vigenère, stond het bijna drie eeuwen bekend als „het onbreekbare cijfer”. Pas Charles Babbage en Friedrich Kasiski vonden in de 19e eeuw een betrouwbare manier om het zonder sleutel te kraken.
Gebruiken in een escape game
Vigenère geeft een puzzel in twee stappen: het sleutelwoord vinden, dan ontcijferen. Verstop de sleutel in een andere hint (een boektitel, een gegraveerde naam, het antwoord op een eerdere puzzel): juist dat maakt de ontdekking zo bevredigend.
Kies voor beginners een kort sleutelwoord en geef het vigenèrevierkant mee als document, of een link naar deze pagina.
Veelgestelde vragen
Kun je Vigenère zonder sleutel kraken?
Ja, maar het is werk: raad de lengte van de sleutel (Kasiski-methode of coïncidentie-index) en kraak dan elke kolom als een caesarcijfer. In een escape game moet de sleutel ergens anders te vinden zijn.
Mag het sleutelwoord spaties of cijfers bevatten?
Alleen letters tellen. Spaties en cijfers in de sleutel worden genegeerd, en accenten worden verwijderd (é telt als e).
Wat is het vigenèrevierkant?
Een tabel van 26 rijen waarin elke rij het alfabet is, telkens één plaats verder verschoven. De versleutelde letter staat waar de kolom van de berichtletter de rij van de sleutelletter kruist. De tool zoekt dat voor je op.
Maak van je bericht een puzzel
Op In-Evasion maak je gratis een online escape game: elke puzzel heeft zijn code, elke gevonden code opent de volgende, en je spelers lossen alles samen op op een gedeeld prikbord.